Hittegolf en stroomuitval: zo bescherm je je medicijnen thuis

Kort antwoord: een hittegolf of stroomuitval haalt de zekerheid van je koelkast onderuit, precies op het moment dat je die het hardst nodig hebt voor insuline, GLP-1 of andere gekoelde medicatie. Een gesloten koelkast houdt de temperatuur nog een tijd vast, maar niet onbeperkt. Wie op zeker wil spelen, heeft een back-up die niet van het stopcontact afhangt.

Wat er met je medicijnen gebeurt bij een hittegolf of stroomuitval

Bij aanhoudende hitte werkt een koelkast harder om zijn temperatuur vast te houden, en in oudere of minder geïsoleerde koelkasten kan de binnentemperatuur toch iets oplopen. Bij stroomuitval stopt de koeling helemaal, en dan bepaalt vooral de isolatie van de kast en hoe vol hij is hoe lang het duurt voor de temperatuur onveilig wordt. Het KNMI geeft bij aangekondigde hittegolven waarschuwingen af, een goed moment om je medicatieplan even te checken.

Welke medicijnen bij een hittegolf het kwetsbaarst zijn

• Mensen die dagelijks insuline of GLP-1-medicatie gebruiken en geen voorraad-buffer hebben.
• Huishoudens met maar één koelkast, zonder tweede bewaarplek.
• Situaties waarin een storing 's nachts optreedt en pas 's ochtends wordt opgemerkt.

Stappenplan bij hitte of een storing

1. Houd de koelkastdeur zoveel mogelijk dicht, elke keer openen laat warmte naar binnen.
2. Verplaats kwetsbare medicatie naar een aparte, actieve koeler als de storing langer duurt dan een paar uur.
3. Noteer hoe lang de storing duurde, dat is relevante informatie voor je apotheker als je twijfelt over de medicatie.
4. Gooi niets automatisch weg, maar bel bij twijfel je apotheek voordat je een pen gebruikt.

Vooraf voorbereiden werkt beter dan achteraf reageren

Een medicijnkoeler die op een eigen accu werkt, is precies gemaakt voor dit scenario: hij hoeft niet op stroom te wachten en houdt 2-8°C aan zolang de accu meegaat. De Medicijnkoeler One XL overbrugt tot 8 uur, ruim genoeg voor de meeste storingen, en is net zo handig tijdens een warme zomer als in warme zomers en je insuline.

Checklist voor je medicatieplan

• Weet hoeveel medicatie je in huis hebt en hoe lang die zonder koelkast veilig is.
• Heb een back-up koeler klaarstaan, niet pas kopen tijdens de storing.
• Sla het alarmnummer van je apotheek op voor als je twijfelt over medicatie na een storing.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft mijn koelkast koud bij stroomuitval?

Een gesloten koelkast houdt de temperatuur meestal een paar uur redelijk vast, afhankelijk van hoe vol hij is en de buitentemperatuur.

Wat als ik geen stroom heb voor een aparte koeler?

Kies een medicijnkoeler die ook op een oplaadbare accu werkt, onafhankelijk van het stopcontact.

Is het erg als medicatie kort te warm is geweest?

Dat hangt af van het middel en de duur. Overleg bij twijfel met je apotheker voordat je de pen gebruikt.

Disclaimer: algemene informatie, geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd je arts of apotheker en de bijsluiter van je eigen medicatie.

Hoe snel het in huis echt te warm wordt

Bij een stroomstoring blijft een gesloten koelkast een tijd bruikbaar, maar die tijd is korter dan mensen denken en hij loopt vanaf de eerste minuut. Elke keer dat je de deur opent om te kijken, begin je opnieuw. De praktische regel is dus: doe de deur dicht en laat hem dicht tot je een plan hebt.

Bij een hittegolf zonder storing is het risico juist verplaatst naar de rest van het huis. Een slaapkamer onder een plat dak wordt in de middag makkelijk boven de 30 °C, en dat is precies waar veel mensen hun medicatie bewaren. Een pen die je in gebruik hebt mag bij veel middelen tot ongeveer 25 tot 30 °C, dus die marge is in augustus zomaar op.

Wat je juist niet moet doen

• Medicatie in de vriezer leggen om tijd te winnen. Bevriezing beschadigt eiwitgeneesmiddelen onherstelbaar en dat zie je er niet aan af.
• Een ingevroren gelpack direct tegen de verpakking leggen. Vlak bij de pack kan het ruim onder nul worden. Leg er altijd iets tussen.
• De koelkast kouder zetten tijdens een storing. Er is geen stroom, dus er gebeurt niets, en je opent de deur voor niets.
• Afgaan op hoe het eruitziet. Helder is geen bewijs dat het goed is; troebel is wel een reden om het niet te gebruiken.

Als het toch misgegaan is

Twijfel je of je medicatie te warm of bevroren is geweest, gebruik hem dan niet zonder overleg. Bel je apotheek, vertel hoe lang en hoe warm het ongeveer is geweest, en houd de verpakking bij de hand. Zij kunnen per middel inschatten wat de marge is; die verschilt behoorlijk.

Gooi het in de tussentijd niet weg. Soms blijkt het middel binnen de marge gebleven, en bij een vervangingsaanvraag helpt het als je de verpakking nog hebt.

Wat een noodplan van een half uur oplevert

Je hoeft hier niet groots in te zijn. Leg één keer vast waar je medicatie ligt, wat de bewaargrens is en wie je belt als het misgaat, en hang dat briefje bij de meterkast. Zorg dat er een opgeladen koeler of minimaal een koelelement in de vriezer ligt. En spreek met een buur af dat je bij een langere storing je doosje in hun koelkast mag leggen. Dat is de hele voorbereiding, en het scheelt je op de warmste dag van het jaar een hoop paniek.